Vergi Dairelerinde Kalıcı Yapısal Reformlar Şart

Gelir İdaresi Başkanlığı “Vergi Daireleri Kuruluş ve Görev Yönetmeliği” değişikliği 03 Ocak 2026 tarih ve 33126 sayılı resmi Gazetede yayımlandı.

Peki ama bu değişiklikten önce neler olmuştu.

08.02.2015 tarihli ve 29261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Vergi Daireleri Kuruluş ve Görev Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeligin 3 üncü maddesi ile değiştirilen Vergi Daireleri Kuruluş ve Görev Yönetmeliğinin "Gelir Uzmanlarının, Gelir Uzman Yardımcılarının ve Memurların Görev ve Sorumlulukları" başlıklı 24.maddesinin 2.fikrasında yer alan "Gelir Uzmanları, Gelir Uzman Yardımcıları ve memurlar, şef, Müdür yardımcısı ve müdür tarafindan verilen işleri belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yerine getirmekle yükümlü olup, kendilerine verilen görevleri, mevzuata uygun olarak ve zamanında yerine getirmemekten dolayı şefe, müdür yardımcısına veya müdüre karşı sorumludurlar" cümlesindeki "sef" ve "şefe" ibarelerinin iptali ve yürütmenin durdurulması istemi ile açılan davaya ilişkin olarak; Danıştay 16.Dairesinin 29.09.2015 tarihli ve E:2015/15473 sayılı Kararı ile Vergi Daireleri Kuruluş ve Görev Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeligin 3 üncü maddesinin yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verilmişti.

Konu  Danıştay  kararını temyiz istemiyle idari dava daireleri kuruluna taşınmış ve ilgili hükmün yürütmesinin durdurulması kararı verilmişti.

Ancak bu kararla ilgili konu İdare tarafından  Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna taşınmış ve kararın temyizen bozulması istenmişti. Danıştay İdari Dava Daireleri kurulu 26.02.2020 tarih ve 2020/474 K ve 2018/2365 E sayılı kararla   önceki mahkeme kararının onanmasına karar verdi. Bu karara göre Gelir Uzmanları  artık şefe bağlı çalıştırılamayacaktı.

 Onanan karar sonucu yönetmelik düzenlemesi değişiklikten önceki haline dönmüş (24.12.1994 tarih ve 22151 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ) Gelir Uzmanlarının, Gelir Uzman Yardımcılarının ve Memurların Görev ve Sorumlulukları başlıklı Madde 24-‘’ Gelir Uzmanları, Gelir Uzman Yardımcıları ve memurlar yönetmelik, yönerge ve diğer belirtilen iş işlemlerden mevzuatta ve kendilerine verilenleri yapmakla görevlidirler. Ancak veznedar, tahsildar ve icra memurları, mükeffel memurlar arasından seçilecekti.

Gelir uzmanları görevlendirildikleri bölümün yönetiminden sorumlu mūdūr yardımcısı  tarafindan kendilerine verilen görevleri mevzuata uygun olarak ve zamanında yerine getirmemekten dolayı müdür yardımcısına karşı sorumludurlar.’’ haline dönmüş oldu.Mahkeme kararıyla Gelir uzmanları yapmış oldukları iş ve işlemlerden dolayı müdür yardımcısına karşı sorumlu olacaktı.

Gelir İdaresi Başkanlığı dönemin Vergi Dairesi Başkanlıklarına genel bir yazı göndererek mahkeme kararına göre gelir uzmanının şefe bağlı çalıştırılmamasını bildirmiştir. Bu doğrultuda Vergi Dairesi Başkanlıkları da Vergi Dairesi Müdürlüklerine yazı yazarak uygulamanın Danıştay kararı doğrultusunda ifasını istemiş olsa da fiili uygulama 2020 tarihinden itibaren şef veya şef görevlisine bağlı çalışma şeklinde devam etmiştir.

Bu süreçte Gelir İdaresi Başkanlığının konuya kalıcı bir çözüm bulması beklenilmiş ve hiçbir sendika veya dernek üyeleri yukarıda belirtilen Danıştay kararının uygulanmasını toplu olarak talep etmemişlerdir.

Süreci takibe devam ediyoruz. Yıl 2024:

26 Temmuz 2024 tarihli resmi gazetede yayımlanan  16. Madde de;  5/5/2005 tarihli ve 5345 sayılı Gelir İdaresi Başkanlığı ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanunun 29 uncu maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“Gelir uzmanları ve gelir uzman yardımcıları; müdür yardımcısı, vergi dairesi müdür yardımcısı, müdür ve vergi dairesi müdürü tarafından verilen görev ve işleri belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yerine getirmekle yükümlü olup kendilerine verilen görev ve işleri yerine getirirken ilgisine göre müdür yardımcısı, vergi dairesi müdür yardımcısı, müdür ve vergi dairesi müdürüne karşı sorumludurlar.” şeklinde kanuni düzenleme yapılmıştır. 

Kanuni düzenleme olmasına rağmen bir kez daha uygulamada değişikliğe gidilmemiş, Gelir Uzmanı şef veya şef görevlisine bağlı çalışmaya devam etmiştir.

2005 yılında yayımlanan 5345 sayılı Gelir İdaresi Başkanlığının kuruluşuna dair kanun taslağında, Gelir Uzmanı direkt müdüre bağlanarak kurumun personel yapısında tam uzmanlaşmaya geçmek üzere stratejik bir karar verilmişti. Ancak sendikaların o dönemdeki baskıları ile bu kanuni düzenlemeden vazgeçildi. 

Yıl 2026 ;

Gelir İdaresi Başkanlığı “Vergi Daireleri Kuruluş ve Görev Yönetmeliği” değişikliği 03 Ocak 2026 tarih ve 33126 sayılı resmi Gazetede yayımlandı. Kısacası 2024 yılında yayımlanan kanuni düzenlemenin uygulamaya dair yönetmeliği yayımlandı. Ancak bu yönetmelik olmadan da her gelir uzmanı şefe bağlı çalışmamayı talep edebilirdi. Zira ortada bir kanun vardı. Yaklaşık bir yıllık kanuni düzenlemeye rağmen herhangi bir adım atmayanlar bugün konuyu kendi başarıları olarak lanse etmekten çekinmemektedirler.

SONUÇ:

Gelinen noktada sorun ne yapıldığı değil bundan sonra ne yapılacağıdır. Zira yönetmelik değişikliği ile vergi dairesinde yapılan bir çok iş farklı servislerden alınarak farklı bölümlere bağlanmıştır. Ayrıca bir çok iş ve işleminde nerede yapılacağı yönetmelikte yer almamaktadır. Bu nedenle bir an evvel vergi daireleri işlem yönergesinin de yayımlanması gerekmektedir. Vergi Dairesi çalışanlarının görev ve sorumluluklarının net ve anlaşılır şekilde belirlenmesi gerekmektedir.

Vergi dairesinin fonksiyonel yapısı en kısada yeniden şekillendirilmelidir. Kariyer mesleklerden olan gelir uzmanının görev tanımı net olmadıkça ve evrak, vezne gibi birimlerde çalışmaya devam ettikçe merkez taşra ayrımının bitirilmesi zor gözükmektedir.

Merkez taşra ayrımının kaldırılması önemlidir ancak bunun içinde gelir uzmanının artan sorumluluklarla birlikte yetkileri de artırılmalı ve bir an evvel elektronik imza sertifikası verilmelidir. Yetki ve sorumluluklarla birlikte özlük hakları zaten gelecektir. Bunun içinde ihtisas alanlarının belirlenmesi ve gerçek uzmanlığın büro işlerinden ayrıştırılması gerekmektedir.

Ayrıca mesleğe ilk defa başlayan gelir uzman yardımcılarını kimin yetiştireceğide ayrı bir sorundur. Önceki uygulamada bu görevi şefler sorumluluğu olmadığı halde yerine getiriyordu. Şimdi ise refakat uygulaması kaçınılmaz görünmektedir. 

Uzmanlık için müdür yardımcılığı ve müdürlük kariyer hedef olmamaktadır. Uzlaşma işlemlerini biz ücretsiz yaparız demek abesle iştigal olup bu huzur hakkı tüm uzmanların alacağı şekilde revize edilmesi ve komisyon üye sayısının artırılmasını talep etmek daha doğru bir yaklaşımdır.

Şef veya şef görevlisine bağlı çalışmanın iptal edilesini talep etmekteki amaç 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda A grubu kariyer mesleğin B grubu bir mesleğe bağlanmasını önlemekti. Ancak gelinen noktada halen A grubu kadro B grubu kadroya bağlı çalışmaktadır. Bu nedenle müdür yardımcısı ve vergi dairesi müdürlüğü kadrolarının da kariyer unvanlarla değiştirilmesi gerekmektedir.

Sonuç itibariyle “Güçlü Gelir İdaresi İçin, Güçlü Vergi Dairesi” söylememize devam ediyoruz.

Vergi Uzmanları Topluluğu

Yorumlar